Skąd wzięła się wczorajsza zorza polarna nad okolicami Buska-Zdroju?

Zorza polarna nad Świętokrzyskiem. Wyjątkowa noc na niebie regionu.

Mieszkańcy okolic Busko-Zdrój oraz całego regionu świętokrzyskiego mogli wczoraj w nocy być świadkami niezwykłego zjawiska. Na niebie pojawiła się zorza polarna – rzadko obserwowana w tej części kraju, a już niemal niespotykana w centralnej Polsce. Co sprawiło, że to spektakularne widowisko było widoczne także nad Buskiem-Zdrojem?

Burza geomagnetyczna o wyjątkowej sile

Bezpośrednią przyczyną zjawiska była silna burza geomagnetyczna, która w nocy z poniedziałku na wtorek (19/20 stycznia) objęła Ziemię. Osiągnęła ona klasę G5, czyli najwyższy możliwy poziom w skali burz geomagnetycznych. Tego typu zdarzenia należą do najrzadszych i najsilniejszych – poprzednio porównywalna burza miała miejsce w październiku 2003 roku.

Gwałtowna aktywność Słońca

Źródłem burzy była zwiększona aktywność naszej gwiazdy. Na zwróconej ku Ziemi części tarczy słonecznej otworzyła się ogromna dziura koronalna, licząca około miliona kilometrów. To właśnie z niej w stronę naszej planety popłynął strumień bardzo szybkiego wiatru słonecznego.

Dodatkowo w niedzielę wieczorem (18 stycznia) doszło do silnego rozbłysku promieniowania rentgenowskiego klasy X2 oraz towarzyszącego mu koronalnego wyrzutu masy (CME). Chmura naładowanych cząstek dotarła do Ziemi z ogromną energią, uderzając w pole magnetyczne planety i wywołując silne zaburzenia.

Jak powstaje zorza polarna?

Napływ cząstek ze Słońca spowodował intensywne zjawiska w górnych warstwach atmosfery. Gdy elektrony i protony z wiatru słonecznego zderzają się z atomami tlenu i azotu, dochodzi do emisji światła – właśnie wtedy obserwujemy zorzę polarną.

Zazwyczaj zjawisko to występuje w pobliżu biegunów, jednak przy tak silnych burzach geomagnetycznych „owal zorzowy” rozszerza się znacznie na południe. W efekcie zorza była widoczna także nad regionem świętokrzyskim – jako jasna poświata, łuki oraz pionowe filary świetlne nisko nad północnym horyzontem. Przy sprzyjających warunkach można było dostrzec zielone, a nawet czerwone barwy.

Nocne obserwacje mimo mrozu

Najlepsze warunki do obserwacji panowały po godzinie 22.00, gdy niebo było bezchmurne. Pomimo bardzo niskich temperatur wielu mieszkańców regionu wyszło poza miasta i wsie, z dala od sztucznego oświetlenia, by podziwiać to niezwykłe zjawisko. Dla wielu osób była to pierwsza w życiu okazja, by zobaczyć zorzę polarną bez wyjazdu na daleką północ.

Czy podobne zjawiska będą się powtarzać nad świętokrzyskim?

Specjaliści podkreślają, że tak silne burze geomagnetyczne są rzadkie, jednak w najbliższych latach mogą zdarzać się częściej. Słońce znajduje się obecnie w maksimum swojego około 11-letniego cyklu aktywności, który potrwa do około 2028 roku. Oznacza to większą szansę na kolejne widowiskowe zorze polarne, ale także potencjalne zagrożenia – od zakłóceń łączności, przez problemy z satelitami, po lokalne awarie energetyczne.

Wczorajsza zorza nad Buskiem-Zdrojem była więc nie tylko pięknym spektaklem, ale także wyraźnym przypomnieniem, jak silny wpływ na Ziemię ma aktywność Słońca.

zdjęcie: Krajobrazy Ponidzia

Zapraszamy do śledzenia naszego portalu! Znajdziecie tutaj bieżące wiadomości z Buska-Zdroju i okolic oraz wydarzenia organizowane w Busku-Zdroju. Chcesz poznać najciekawsze miejsca w okolicy? Zapraszamy do odwiedzenia naszego przewodnika, w którym dowiecie się co robić w Busku-Zdroju. Jesteś w Busku-Zdroju na weekend? Zobacz nasz przewodnik po nadchodzących wydarzeniach w weekend w Busku-Zdroju i okolicach. Szukasz pracy lub pracownika? Odwiedź naszą zakładkę Praca. Chcesz coś kupić sprzedać? Przygotowaliśmy dla Was zakładkę Ogłoszenia!