Czy mieszkańcy grodu mieli ukrytą furtę? Wiślica odsłania sekrety.

Archeolodzy odkrywają sekrety Wiślicy. Niezwykłe wyniki badań z 2021 roku.

Czasem największe zagadki historii nie znajdują się w odległych ruinach, lecz tuż obok — na spokojnej łące, po której codziennie przechodzimy bez zastanowienia. Tak właśnie jest w Wiślicy. Przeglądając opracowanie opublikowane na portalu naukowym, trafiliśmy na wyniki badań, które mogą zmienić sposób patrzenia na średniowieczny gród i odsłonić jego nieznany dotąd sekret.

Wiślica – Małe miasto o wielkiej przeszłości

Dzisiejsza Wiślica to niewielka miejscowość w dolinie Nidy, licząca około 600 mieszkańców. W średniowieczu była jednak jednym z ważniejszych ośrodków administracyjnych państwa Piastów — siedzibą kasztelanii, jednym z najstarszych miast w Polsce, a przez pewien czas nawet stolicą niewielkiego księstwa.

Archeolodzy odkryli tu niezwykle bogaty kompleks osadniczy: dwa grodziska, zespół rezydencjonalno-sakralny z rotundami i budynkami pałacowymi, liczne kościoły, cmentarzyska oraz ślady średniowiecznego miasta i jego fortyfikacji.

Jednym z kluczowych miejsc jest tzw. Grodzisko na łąkach — wczesnośredniowieczna warownia położona na wychodni skały gipsowej, otoczona wałami i fosą, o powierzchni około jednego hektara.

Wiślica – Gród, który widział początki Polski

Warownię wzniesiono w X wieku, choć do dziś nie wiadomo, czy powstała jeszcze w czasach panowania czeskiego w Małopolsce, czy już pod rządami Piastów.

W XI lub XII wieku gród został zniszczony — być może podczas najazdu Rusinów i Połowców w 1135 roku. Później, na przełomie XIII i XIV stulecia, miejsce ponownie ufortyfikowano kamiennym murem, co wiąże się z walkami Władysława Łokietka o Małopolskę i zdobyciem Wiślicy w 1304 roku.

Dziś po dawnych umocnieniach pozostał spokojny, trawiasty teren z drewnianymi ścieżkami prowadzącymi śladami średniowiecznej zabudowy. Jednak pod powierzchnią ziemi wciąż kryją się odpowiedzi na pytania o przeszłość.

Badania w Wiślicy bez kopania — i niezwykły trop

W 2021 roku archeolodzy przeprowadzili na grodzisku badania geofizyczne — elektrooporowe i magnetyczne — które pozwalają „zajrzeć” pod ziemię bez prowadzenia wykopalisk.

Udało się potwierdzić przebieg kamiennego muru otaczającego gród oraz ocenić jego stan zachowania, różny w poszczególnych odcinkach.

Najciekawsze odkrycie pojawiło się jednak w południowo-wschodniej części wału.

Czy istniała druga, ukryta brama?

Badania wykazały tam przerwę w przebiegu muru o szerokości około trzech metrów, flankowaną charakterystyczną konstrukcją. Układ ten można ostrożnie interpretować jako otwór bramny prowadzący do wnętrza grodu.

Co więcej, od tego miejsca biegnie anomalia przypominająca pozostałość pomostu prowadzącego w stronę fosy, a układ dawnych uliczek wskazuje, że jedna z nich mogła prowadzić właśnie od tej furty ku centralnej cysternie.

Wszystko to sprawia, że hipoteza o drugiej, być może awaryjnej bramie wydaje się bardzo prawdopodobna.

Zagadka, która wciąż czeka na rozwiązanie

Trzeba jednak pamiętać, że badania geofizyczne pokazują jedynie anomalie w strukturze gruntu, a nie same obiekty archeologiczne. Ostateczne potwierdzenie istnienia bramy będzie możliwe dopiero dzięki tradycyjnym wykopaliskom.

I właśnie dlatego ta historia brzmi dziś jak prawdziwa archeologiczna zagadka: pod spokojną łąką w Wiślicy może wciąż ukrywać się wejście, którym przed wiekami wchodzili — lub uciekali — mieszkańcy jednego z najstarszych ośrodków rodzącej się Polski.

źródło: wczesnesredniowiecze.pl / zdjęcie: rekonstrukcja grodu Na Łąkach, G.Kiełtyka-Sołtysiak, Muzeum Archeologiczne w Wiślicy, 2022

Zapraszamy do śledzenia naszego portalu! Znajdziecie tutaj bieżące wiadomości z Buska-Zdroju i okolic oraz wydarzenia organizowane w Busku-Zdroju. Chcesz poznać najciekawsze miejsca w okolicy? Zapraszamy do odwiedzenia naszego przewodnika, w którym dowiecie się co robić w Busku-Zdroju. Jesteś w Busku-Zdroju na weekend? Zobacz nasz przewodnik po nadchodzących wydarzeniach w weekend w Busku-Zdroju i okolicach. Szukasz pracy lub pracownika? Odwiedź naszą zakładkę Praca. Chcesz coś kupić sprzedać? Przygotowaliśmy dla Was zakładkę Ogłoszenia!